MUADZAM SHAH – Kawasan luar bandar di Pahang ini kini menjadi lambang kejayaan pembangunan industri tenusu negara, dengan model ekosistem lengkap yang menyamai konsep pembangunan tenusu New Zealand.
Dikenali sebagai Lembah Tenusu Muadzam atau Muadzam Shah Dairy Valley, kawasan ini berjaya mengubah landskap pertanian tradisional kepada pusat penternakan tenusu moden yang menyumbang kepada keselamatan makanan negara.
Kejayaan ini bukan berlaku secara kebetulan. Bermula pada 2012 dengan pembangunan Muadzam Shah Cattle Research and Innovation Centre (MSCRIC) melalui kerjasama awam-swasta di bawah kerangka ECER dan Pelan ETP/NKEA Dairy Cluster, projek ini bertujuan meningkatkan pengeluaran susu segar tempatan serta mengurangkan kebergantungan import.
Farm Fresh memulakan operasi penternakan di Muadzam Shah pada 2014 dan dilantik sebagai syarikat anchor bagi MSCRIC pada 2015. Model ini bukan sekadar penternakan lembu, tetapi membina ekosistem menyeluruh melibatkan penyediaan tanah, infrastruktur, sokongan teknikal, latihan penternak, penternak satelit, pemprosesan, pengedaran dan akses pasaran.
Pada 27 Mac 2017, Perdana Menteri ketika itu, Datuk Seri Najib Razak melawat Muadzam Shah dan menyampaikan surat pelantikan kepada enam penternak satelit Farm Fresh/Holstein. Inisiatif ini bertujuan melahirkan sehingga 100 usahawan desa menjelang 2020.
Pembesaran Berterusan
Sehingga kini, projek ini terus berkembang. Pada 2025, Farm Fresh mengumumkan pembesaran besar-besaran di Muadzam Shah dengan siapnya kandang baharu dan kemasukan 1,300 ekor lembu tenusu. Apabila siap sepenuhnya, kapasiti ladang dijangka mencecah 6,000 ekor lembu.
Syarikat itu juga sedang melaksanakan fasa kedua pembesaran operasi huluan selepas memperoleh tambahan pajakan tanah daripada kerajaan Pahang, yang dijangka mewujudkan lebih banyak peluang pekerjaan.
“Muadzam Shah bukan sekadar lokasi ladang, tetapi pusat pembangunan ekosistem tenusu yang lebih menyeluruh,” kata sumber industri yang terlibat dalam projek tersebut.
Impak Ekonomi dan Sosial
Kejayaan Muadzam Shah menunjukkan bahawa pembangunan luar bandar boleh dilakukan di luar tanaman komoditi tradisional. Ia membuka peluang kepada penternak, pekerja ladang, usahawan kecil, pengedar dan komuniti setempat.
Industri tenusu amat bergantung kepada skala dan ekosistem yang lengkap. Melalui pendekatan ini, Malaysia berjaya meningkatkan kapasiti pengeluaran susu segar tempatan dengan kadar sara diri kini berada pada sekitar dua pertiga daripada keperluan negara.
Selain itu, pelaburan RM20 juta oleh Khazanah Nasional untuk kepentingan 30 peratus dalam Farm Fresh telah menjana keuntungan hampir RM900 juta, manakala Farm Fresh kini menjadi syarikat komponen indeks Bursa Malaysia dengan nilai pasaran RM4.4 bilion.
Pengajaran Penting
Penganalisis pembangunan melihat Muadzam Shah sebagai contoh projek yang dirancang dengan teliti – bermula daripada perancangan dalam Pelan ETP, sokongan agensi seperti ECERDC, MARDI dan Jabatan Veterinar, sehingga pelaksanaan oleh sektor swasta.
“Jika kita mahu keselamatan makanan, ia memerlukan projek sebenar yang dibina secara konsisten dengan ekosistem lengkap dari ladang hingga ke pasaran,” kata seorang pemerhati industri.
Kisah kejayaan “New Zealand of Pahang” ini membuktikan bahawa dengan perancangan strategik, sokongan kerajaan dan pelaksanaan swasta yang mantap, Malaysia mampu membangunkan industri makanan moden yang mampan di kawasan luar bandar.