[VIDEO] Krisis kepimpinan & adat Negeri Sembilan: Mengapa UMNO bertindak?

Ringkasan: Datuk Seri Jalaluddin Alias mengulas perkembangan kemelut politik dan institusi adat di Negeri Sembilan, menegaskan kekecewaan UMNO terhadap cara pengurusan isu oleh kerajaan negeri, dan menjelaskan langkah-langkah yang diambil parti sebagai tindak balas terhadap keputusan serta tindakan pihak berkaitan.

Latar belakang kejadian
Datuk Seri Jalaluddin membuka ucapannya dengan menyatakan bahawa khabar angin mengenai krisis di Negeri Sembilan semakin serius, namun UMNO dan wakilnya tidak dimaklumkan atau dilibatkan dalam perbincangan awal. Beliau menegaskan bahawa isu itu mula menjadi perhatian apabila teks sabda daripada Undang Yang 4 dibaca dan diteliti, yang menurutnya menyatakan bahawa Menteri Besar tidak layak dan wajar diturunkan — satu sabda yang datang daripada institusi adat, bukan kenyataan individu parti.

Rasa kecewa dan reaksi awal
Jalaluddin menyatakan kekecewaan dan kemarahan kerana keputusan dan perbincangan penting tidak dibawa ke meja Exco atau dikongsi dengan rakan-rakan dalam kerajaan perpaduan. Dalam perbualan WhatsApp Exco, beliau menulis bahawa beliau “saya macam nak mampus” mempertahankan Kerajaan Perpaduan dan institusi raja serta adat. Beliau juga menegaskan sokongan terbuka kepada kepimpinan persekutuan, termasuk Perdana Menteri dan Timbalan Perdana Menteri, serta menasihatkan agar UMNO tidak takut untuk bersuara.

Kronologi tindakan dan pertemuan
– Selepas pembacaan sabda Undang, satu mesyuarat Exco khas diadakan; keputusan awal adalah menunggu perkembangan selanjutnya.
– Pada 22 haribulan, Undang Yang 4 mengeluarkan sabda meminta penangguhan sidang Dewan Undangan Negeri yang dijadualkan pada 23 haribulan sehingga kemelut selesai; empat Undang dan Tengku Besar Tampin memutuskan untuk tidak hadir.
– Pada malam 23 haribulan, Jalaluddin bersama empat Exco lain mengunjungi rumah Menteri Besar untuk memberi nasihat dan membincangkan implikasi perdebatan mengenai Undang dan Tuanku di Dewan.
– Perbincangan menumpukan kepada kepentingan menjaga reputasi institusi raja dan peranan Menteri Besar sebagai jambatan penyatuan institusi adat.

Pendirian UMNO dan tindakan susulan
Jalaluddin menegaskan bahawa UMNO bukan mahu mencampuri urusan adat, tetapi berpendapat kerajaan negeri tidak boleh berdiam diri apabila tindakan atau kenyataan institusi adat menjejaskan kestabilan dan reputasi. Beliau merujuk pengalaman krisis Undang Luak Johol pada 2016 sebagai contoh penyelesaian melalui jawatankuasa khas yang ditubuhkan untuk meneliti isu tanpa campur tangan langsung kerajaan negeri.

Akhirnya, UMNO mengambil tindakan serius: pada 27 haribulan parti itu menarik sokongan dan keyakinan terhadap Menteri Besar Negeri Sembilan, atas alasan kegagalan menangani krisis sehingga membawa kepada pemecatan Yang diPertuan Besar dan mencemarkan institusi diraja negeri.

Implikasi dan penutup
Ucapan Datuk Seri Jalaluddin menekankan beberapa perkara utama:
– Kepentingan komunikasi dan keterlibatan semua pihak dalam isu yang melibatkan institusi adat dan kerajaan negeri.
– Peranan Menteri Besar sebagai penghubung yang perlu menyatukan pihak berkepentingan.
– Keprihatinan UMNO terhadap maruah institusi raja dan kestabilan politik negeri, sehingga membawa kepada keputusan menarik sokongan terhadap kepimpinan negeri.

Ucapan ini menggambarkan ketegangan antara institusi adat dan struktur kerajaan negeri serta menandakan langkah politik yang diambil oleh UMNO sebagai respons kepada perkembangan yang dianggap menjejaskan institusi dan kestabilan Negeri Sembilan.